De Oranjes: Feest met de Oranjes
Posts tonen met het label Feest met de Oranjes. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Feest met de Oranjes. Alle posts tonen

donderdag 18 oktober 2007

Feest met de Oranjes (5)

Deel 5: Beatrix eigen stijl wat betreft Koninginnedagen een nieuwe opzet, haar 50e verjaardag, haar 25 jarig en haar 30 jarig huwelijksfeest.

Met grote voortvarendheid begon Beatrix in 1980 ( bekijk deel 4) haar loopbaan als Koningin.Al gauw werd duidelijk dat ze de zaken heel anders aanpakte dan haar moeder. Maar ook de stijl van koningin Beatrix kreeg grote waardering en haar populariteit groeide snel.Ruim een jaar later verhuisde zij met haar gezin naar de residentie Den Haag en ging in paleis Huis ten Bosch wonen. In 1984 verruilde zij werkpaleis Lange Voorhout voor paleis Noordeinde.


Er kwam een moderner opgezet hof met strakkere regels onder het bewind van koningin Beatrix. Aan het traditionele chocolademelk schenken kwam een einde en in plaats daarvan kwamen de Nieuwjaarsrecepties in het Koninklijk paleis op de Dam te Amsterdam.

Ook de staatsbezoeken werden strakker en korter. Was het bij Juliana nog 4 á 5 dagen bij Beatrix werden het 3 dagen. In het verleden bracht de koningin alles mee wat nodig was voor een contradiner op de 2e dag en er werd gegeten op Nederlands damast, met Nederlands bestek en de zaal werd met Nederlandse bloemen versierd. Tegenwoordig biedt Koningin Beatrix het gastland een culturele avond aan, met ballet of muziek op de 2e dag.



Sinds het aantreden van koningin Beatrix is er ook meer aandacht voor het protocol. Het aanbieden van de geloofsbrieven van buitenlandse ambassadeurs heeft meer aandacht en grandeur gekregen. Er rijden meer hofkoetsen door Den Haag en de vorstin is van mening dat men diplomaten met veel egards moet ontvangen. Zij heeft de functie zakelijkheid ook in de paleizen gebracht.

De ambassadeurs worden opgehaald en begeleid door een Kamerheer van de Koningin. De Koningin stelt daartoe aan elke ambassadeur een galarijtuig ter beschikking en, indien van toepassing, een zogenoemd blauw rijtuig voor de ambassadestaf. De rijtuigen worden getrokken door twee paarden. Het galarijtuig wordt voorafgegaan door twee bijrijders in galatenue. Voor en achter elke stoet rijden twee ruiters van de Bereden Politie Haaglanden in gala-uniform. Het kledingvoorschrift voor de ambassadeurs is jacquet of nationale dracht. Bij Paleis Noordeinde zal een erewacht en een militaire kapel opgesteld staan. De erewacht bestaat uit een commandant en twee detachementen van de Vliegbasis Woensdrecht. De kapel is van de Koninklijke Luchtmacht. Bij de ingang van het paleis staan twee ereposten van de Koninklijke Marechaussee Brigade Den Haag. Na een eresaluut van vier roffels en het volkslied van het land van de ambassadeur volgt een inspectie van de erewacht, waarna de ambassadeur met gevolg, binnentreedt.

De dagen en maanden na de inhuldiging die volgden op de inhuldigingsdag, maakte veel emoties los. Afscheid nemen van de vertrekkende vorstin viel zwaar, ook al besefte iedereen dat het een voorrecht was dat Juliana zo lang gezond en sterk haar werk had kunnen doen.

21 mei 1980 werd het Koninklijke gezin feestelijk onthaald in Den Haag en Scheveningen. 31 mei 1980 afscheidsdefilé van prinses Juliana (Bekijk deel 4)Koningin Beatrix en prins Claus gingen persoonlijk kennismaken met de inwoners van onze 12 provincies. Ook gingen zij in het najaar van 1980 nog op werkbezoek naar de Nederlandse Antillen.

Zoals koningin Beatrix in haar inhuldigingsrede al had gezegd zou 30 april Koninginnedag blijven; echter koningin Juliana haalde het volk naar haar toe op Soestdijk, Beatrix ging naar het volk toe en elk jaar werden er 2 plaatsen uitgekozen waar zij dan met de bevolking Koninginnedag ging vieren. In 1981 ging zij met haar gezin naar Veere en Breda.

Harlingen en Zuid Laren waren in 1982 aan de beurt.

De nieuwe opzet van Koninginnedag was een succes. Deze dag was de dag waarop koningshuis en volk elkaar ontmoeten in een gezellige en spontane sfeer.In 1983 waren Lochem en Vaassen aan de beurt. Prins Claus was dit jaar voor het eerst dit jaar door ziekte afwezig.

De koningin vroeg aan haar zuster Margriet of zij met haar gezin mee wilde gaan en sinds 1983 is het een traditie dat buiten het Koninklijke gezin ook het gezin van prinses Margriet hierbij aanwezig is.In de reeks neemt 1984 een bijzondere plaats in, omdat prinses Juliana op 30 april van dat jaar 75 jaar werd. Een groot Oranjegezelschap vierde dit feest mee in de geboortestad van Juliana namelijk Den Haag. (zie bij thema deel 4) En zo volgen er nog vele feesten met het gezin van Koningin Beatrix en prinses Margriet.

De 50e verjaardag van Koningin Beatrix op 31 januari 1988 en zoals in de volksmond wordt gezegd: SARA. De Doetinchemse vereniging reisde dan ook op die dag naar Den Haag, waar ze bij de toegangshekken van paleis Huis ten Bosch een zelfgemaakte levensgrote Sara afgaven aan de marechaussee. Tot hun grote teleurstelling kwam de koningin de pop zelf niet in ontvangst nemen. Koningin Beatrix wilde haar 50e verjaardag niet in januari vieren uit respect voor haar moeder, pas op dertig april, de officiële Koninginnedag.

Koningin Beatrix vierde haar 50e verjaardag met haar familie op Huis ten Bosch. De Koningin verliet alleen het paleis om met haar man en zoons de zondagsdienst bij te wonen in de Kloosterkerk te Den Haag


30 april 1988 ging het gehele gezelschap naar Genemuiden en Kampen. Na Kampen ging de koningin onverwachts met haar man prins Claus en hun 3 oudste zonen naar Amsterdam, om ook daar Koninginnedag mee te vieren. Prinses Margriet met haar gezin ging na Kampen door naar Soestdijk om de jarige Juliana te feliciteren.

Koningin Beatrix en prins Claus zijn 25 jaar getrouwd op 10 maart 1991. Voorafgaand aan dit 25 jarig huwelijksfeest gaan Koningin en Prins van 4 tot 6 maart op staatsbezoek naar Frankrijk.In het weekend daarop is het 25 jaar geleden dat zij elkaar het ja woord gaven. Op zondag 10 maart gaan Koningin en prins met hun 3 zonen, familie en vrienden in een autobus naar de Westerkerk in Amsterdam om daar een dienst bij te wonen, dezelfde kerk waar zij 25 jaar geleden trouwden.


Voorganger in deze ochtenddienst is ds. Nico ter Linden die de bijeenkomst achteraf typeerde als een “gewone kerkdienst met een zilveren rand”. In een persoonlijke toespraak spreekt de dominee de volgende woorden tegen prins Claus: “U verliet uw land. Dit volk zou voortaan ook uw volk zijn. Toen de rook was opgetrokken, heeft dit volk u in zijn armen gesloten. Het voelt zich met u verbonden in goede en in kwade dagen, in ziekte en gezondheid”. Tegen koningin Beatrix zegt hij: “Precies 25 jaar geleden was u de bruid. U bent hier gegriefd en gezoend. Hier aan de rand van de Jordaan was het dat een van onze beste zonen op u afstapte en vroeg ’Mag ik u een zoen geven?’ Hij zei dat namens ons allen en daarom deed het ons zo goed dat u zich ook liet zoenen, want dat de liefde van twee kanten komt, dat wisten wij al wel maar het moet ook gevoed worden”.

Het Koninklijke paar viert deze dag verder in huiselijke familie kring op paleis Huis ten Bosch. In de middag zendt de NOS een televisiegesprek uit met het Koninklijk paar en de heer W.L. Brugsma, dat kort ervoor was opgenomen.

In het interview zegt de prins over zijn ziekte:”Het is niet zo dat je je voelt alsof er een beunbreuk was die is geheeld, het is iets dat veel dieper gaat, wat invloed heeft op je hele persoonlijkheid en je uitzicht op je eigen functioneren, je toekomst en alles wat met je positie in het gezin, in de samenleving samenhangt. Je bent nooit meer dezelfde die je was voor je ziekte”. Koningin Beatrix voegt hier aan toe: “Als je er samen doorheen komt, kan het ook zeer verrijkend zijn. Je bent ook aanspreekbaarder voor mensen die ook veel verdriet hebben en die ook moeilijke tijden meemaken. Ik geloof, in die zin is het ook een ervaring waar je veel verder meekomt. Het kan natuurlijk ook mensen wel eens verwijderen, maar dat is gelukkig bij ons niet gebeurd. Met heimwee denken koningin en prins terug aan de onbezorgde jaren die ze op kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche doorbrachten. Prins Claus: “Dat was een heerlijke tijd: een gezin met een mooi huis, een mooie tuin en kinderen die groeiden vanuit de wieg naar school en eigenlijk een hele tijd een bron van, als ik het zo mag uitdrukken, intense vreugde en geluk. We waren daar echt gelukkig en de kinderen ook, denk ik. Het is een afgesloten periode van ons leven, maar we denken daar altijd met enorm plezier aan terug”. Koningin Beatrix voegt hier aan toe: “Daar hebben we hele goede jaren gehad. Met elkaar, als gezin, activiteiten die we daar ondernomen hebben, van daaruit ondernomen. Ja, dat waren hele fijne jaren”.

Koningin en prins willen van hun zilveren huwelijksfeest een feest met een groen randje maken en op de Nationale Boomfeestdag op 20 maart geven ze het goede voorbeeld om in Beverwijk een boompje te platen.

In besloten kring hebben ze de zilveren bruiloft al gevierd, maar op 11 mei 1991 wordt er in het Amsterdamse Muziektheater toch nog een feestje gebouwd waar een select gezelschap gelegenheid krijgt het Zilveren paar gelukwensen aan te bieden. Zij worden onthaald op een voorstelling van het Nationaal Ballet. Aansluitend is er een receptie waarbij het zeer stijlvol aan toe gaat.Aanwezig zijn het voltallig Koninklijk gezin, prinses Margriet, mr. Pieter van Vollenhoven, prinses Juliana en prins Bernhard. 5 jaar later op 10 maart 1996 vierde Koningin en prins hun 30 jarig huwelijksfeest en dit feest werd in de familiekring gevierd met o.a. een bezoek aan een tentoonstelling van Johannes Vermeer in het Maurtishuis te Den Haag, een vaartocht en met Oranje Sael.Wel waren aanwezig de zusters van prins Claus.

Het 25 jarig regeringsjubileum in 2005 staat nog goed in ons geheugen, daarom alleen van dit feest enkele foto’s:

De koningin zelf wilde er geen aandacht aan besteden, maar er wordt toch een soort Nationale plechtigheid georganiseerd. In de Grote kerk van Den Haag zijn Koningin en prins het middelpunt van een bijeenkomst waarop het modern koningsschap centraal staat.

(Tekst: Anja van der Steen Foto´s:refdag, NRC)

zaterdag 15 september 2007

Feest met de Oranjes (3)

Deel 3: Koninginnedagen op Soestdijk, 25 jarig huwelijksfeest 1962, koperen regeringsjubileum 1961, Juliana’s kroonjaren zoals o.a. meerderjarigheid, 21e verjaardag, 50 jaar in 1959, de 60e verjaardagen haar 75e verjaardag
Koningin Juliana blijft op paleis Soestdijk wonen na haar inhuldiging en haar verjaardag op 30 april zou in een lange reeks van jaren Koninginnedag worden. Een bijzonder feest, waaraan het Nederlandse volk ten volle kon deelnemen. Tijdens Juliana’s regering, die 32 jaar duurde, was het steevast op 30 april feest. Weer of geen weer.Alleen in 1971 was er geen defilé, want op 27 april overleed de moeder van prins Bernhard, prinses Armgard en in 1962 was er geen defilé, maar wel het ene feest na het andere, i.v.m. het 25 jarig huwelijksfeest van Koningin en Prins.

Juliana’s eerste Koninginnedag viel op 30 april 1949 en het was toen een gure dag. Koningin en prins en hun 2 oudste dochtertjes hadden warme mantels aan.

Een terugkerende bloemenhulde in de jaren 60 en verder werd het bordes steeds voller met al die kleinkinderen.

En voor het laatst een defilé in 1984 en als prins Bernhard en prinses Juliana 50 jaar zijn getrouwd in 1987.
Nog meer feesten met Koningin en prins namelijk het 25 jarig huwelijksfeest in 1962. De oorspronkelijke dag 7 januari vierde zij in de familiekring. Eind april vierde zij hun 25 jarig huwelijksfeest met de bevolking en wel als volgt:
1) 30 april was het Koninklijk gezin in Amsterdam, waar zij na het maken van een rijtoer door de stad in de RAI een manifestatie bijwoonde georganiseerd door en met het volk. Ook was er een varende receptie in de Koninklijke sloep over de Amstel 2) 1 mei was er een groot galafeest in het Koninklijk paleis op de Dam te Amsterdam


3) 2 mei ging het gehele Koninklijke gezelschap per autobus naar de Keukenhof te Lisse

4) Het gehele Koninklijke gezelschap bezocht alle provinciehoofdsteden in het kader van dit 25 jarig huwelijksfeest
Het koperen regeringsjubileum vierde Koningin Juliana op 6 maart 1961 met ruim vierduizend mensen, afkomstig uit alle delen van het land en de overzeese rijksdelen met een manifestatie vanuit paleis Huis Ten Bosch te Den Haag.Na afloop zei de koningin in een dankwoord: “De afgelopen twaalfeneenhalf jaar zijn voor ons allen menigmaal bewogen geweest, maar de grote hartelijkheid, die ik daarin mocht ondervinden en waarmee ik me vandaag weer omringd voel, is een extra stimulans om met u allen de komende periode tegemoet te gaan.” Portretjuliana De kroonverjaardagen van de Oranjes kregen altijd extra aandacht. Vooral de hoogtijdagen van Juliana waren altijd bijzondere feestdagen.Als ze in 1919 10 jaar wordt, is dit een eerste mijlpaal in haar leven als toekomstige koningin van Nederland, al is deze gelukkig nog verre toekomst. Voor Juliana betekende haar 10e verjaardag: extra aandacht en het heugelijke feit werd overal in het land gevierd. Er verscheen een herinneringskaart en ook ten paleize werd de verjaardag met extra nadruk gevierd Een verjaardag met een bijzondere betekenis die niet ongemerkt mag blijven voor de kroonprinses is haar 18e verjaardag op 30 april 1927. Ze werd meerderjarig en indien nodig kon ze het van haar moeder overnemen. Voor haar moeder betekende deze leeftijd ook daadwerkelijk dat ze de functie moest aanvaarden. 2 mei werd de prinses door haar moeder ingeleid in de Raad van State en in het najaar van 1927 legde de prinses haar Geloofsbelijdenis af in de Nederlandse Hervormde Kerk.En vanaf nu nam zij ook deel aan de Prinsjesdagen.Een rijtoer door Den Haag, stond o.a. op het programma.
Ze begint aan haar studie in Leiden en ze wordt bekroond met een erepromotie tot doctor in de letteren en de wijsbegeerte. Ze krijgt haar eigen secretariaat aan het paleis Kneuterdijk, op loopafstand van paleis Noordeinde.Dan komen de crisisjaren en veel mensen leven in armoede. Mede op initiatief van Juliana komt het Nationaal Crisis Comité tot stand, dat steun verleent aan de talrijke crisisslachtoffers.

Als prinses Juliana op 30 april 1930 21 jaar wordt, is dit ook weer een bijzondere verjaardag. Haar vader die op 19 april jarig is, viert zijn verjaardag ook tegelijk met die van Juliana, omdat hij op zijn eigen verjaardag in het buitenland verbleef.Deze verjaardag wordt o.a. gevierd met een concert op het Lange Voorhout te Den Haag en ongeveer 200 kinderen brachten een aubade op paleis Noordeinde voor de jarige prinses.Slotfeest een groot vuurwerk op het Malieveld in aanwezigheid van de voltallige Koninklijke familie.
30 april 1959 wordt Koningin Juliana 50 jaar en dit jaar stond het defilé uiteraard in het teken van dit kroonjaar. Op het gazon werd een jeugdspel opgevoerd, dat eindigde met een uitgelaten: Rood, wit, blauw, oranje, doe mee, doe mee, doe mee, 50 jaar koningin, je maintiendrai. Ook kreeg de koningin bezoek van een groep vrouwen die ook die dag 50 jaar werden.

10 jaar later op 30 april 1969 viert zij haar 60e verjaardag en de aanblik op het bordes is opvallend veranderd; ze is nu grootmoeder van 3 kleinkinderen te weten: Willem Alexander, Johan Friso en Maurits. Prinses Beatrix is in verwachting van haar derde kind. Prinses Irene was ook getrouwd, maar had nog geen kinderen. De 60e verjaardag werd zowel in de paleistuin, als in het land uitbundig gevierd.

Bordesfoto Haar 75e verjaardag op 30 april 1984 vierde ze als prinses Juliana want ze had vier jaar geleden de troon overgedragen aan haar dochter Beatrix. Deze bijzondere verjaardag werd gevierd in haar geboortestad Den Haag. In Den Haag bezocht de Koninklijke Familie bestaande uit (prinses Juliana, prins Bernhard, Koningin Beatrix, Prins Claus en hun 3 zonen, prinses Margriet, mr. Pieter van Vollenhoven en hun 4 zonen, prinses Christina, Jorge Guillermo en hun 2 oudste zonen. Hun dochtertje Juliana was er niet de gehele dag bij) de binnenstad van Den Haag.Die dag begon met een orgelconcert in de Grote Kerk en een toneelstuk in de Koninklijke Schouwburg. Hierna ging het gehele gezelschap de kermis op en hier was de kleine Juliana wel bij.Koningin Beatrix wint een enorme pluche pop, en prinses Juliana vermaakt zich met haar gelijknamige kleindoch
ter in de “spider”.In paleis Lange Voorhout is er vervolgens een uitgebreide balkonscène. Prinses Juliana was inmiddels grootmoeder van 14 kleinkinderen

Voor het laatst verscheen de prinses in het openbaar bij het huwelijk van haar kleinzoon prins Maurits in 1998. 20 maart 2004 overleed zij op paleis Soestdijk.
(Tekst: Anja van der Steen, Foto´s: Spaarnestad Photo, geheugen van Nederland)

maandag 10 september 2007

Feest met de Oranjes (2)

Deel 2: Feestvieren met Koningin Wilhelmina; huwelijk, geboorte Juliana, zilveren regeringsjubileum, 50 jarig regeringsjubileum, troonswisseling

Na de inhuldigingsfeesten maakt Koningin-moeder Emma zich zorgen over een juiste huwelijkskandidaat voor haar dochter Wilhelmina. Een koningin in haar eentje op de troon vindt zij maar niets. Nederland is er bij gebaat dat er een koningspaar komt. Ook i.v.m. het voortbestaan van de Oranjedynasty. Emma kijkt daarbij in de eerste plaats naar haar geboorteland. In mei 1900 reist zij met de koningin naar Saksen voor een vakantie. De werkelijke rede hiervan is voor een ontmoeting met zowel Friedrich Wilhelm van Pruisen als Hendrik van Mecklenburg. Haar voorkeur ging uit naar de ietwat verlegen Hendrik. Na verschillende ontmoetingen wordt op 12 oktober 1900 de verloving een feit. Op 16 oktober 1900 maakt ze haar verloving in Nederland bekend door een brief te schrijven aan de Staten Generaal die als volgt is: “Mijne Heren, wij vervullen bij deze de aangename taak U kennis te geven van onze verloving met Zijne Hoogheid hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Wij zijn overtuigd van de belangstelling waarmee de Staten Generaal deze mededeling zal ontvangen, bevelen wij u in Gods heilige bescherming.”Het verloofde paar is de maanden voorafgaande aan haar huwelijk, regelmatig op het Loo te Apeldoorn te vinden.
7 februari 1901 is de huwelijksdag: minister van Justitie, mr. Pieter Cort van der Linden treedt op als ambtenaar van de burgerlijke stand, tijdens het burgerlijk huwelijk in paleis Noordeinde.Even voor twaalf uur gaat het paar, voor het eerst in de Gouden koets, naar de Grote Kerk in Den Haag, waar het huwelijk kerkelijk wordt ingezegend door hofprediker ds. Van der Flier.
De mensen langs de straten zijn uitbundig en terug op paleis Noordeinde is er het huwelijksdejeuner, waar Koningin-moeder Emma haar dochter en schoonzoon toespreekt:”Vol vertrouwen sta ik mijn kind af aan de man harer keuze. Ik weet dat hertog Hendrik, nu prins der Nederlanden, zal delen in de liefde die het getrouwe Nederlandse volk de koningin en mij toedraagt. Die overtuiging geeft mij de kracht in dit voor mij gelukkig maar moeilijk ogenblik.”

In de namiddag rijdt het bruidspaar naar het station Staatsspoor om per trein naar het Loo te reizen, waar ze hun witte broodsweken doorbrengen. 5 maart is het paar weer terug in Den Haag.
Dan brengt het Koninklijk paar een officieel bezoek aan Amsterdam, waar ze uitbundig worden ontvangen. Ook gaan ze samen naar het geboorteland van prins Hendrik, Mecklenburg.

De daarop volgende jaren waren verdrietige jaren, daar de koningin miskraam op miskraam kreeg, maar toen het eenmaal zover was op 30 april 1909, kende de vreugde binnen en buiten het paleis geen grenzen.Om 5.50 uur was er op die 30e april een prinsesje geboren die de volgende namen kreeg bij de aangifte de volgende dag: Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina.

De kleine Juliana wordt gedoopt op 5 juni 1909 in de Haagse Grote Kerk.

In de jaren die volgden, zakte de overborrelende Oranjesympathie wat in; Wilhelmina ontwikkelde zich tot een afstandelijke, autoritaire vorstin. Haar gedrag naar buiten was terughoudend en het huwelijk van Koningin en prins was niet meer zoals deze geweest was. Wilhelmina trad het volk weinig tegemoet en in die geest werd haar zilveren regeringsjubileum gevierd in 1923.De viering van het jubileum en de huldiging van de vorstin vonden plaats in Amsterdam.Om kwart voor drie in de middag verscheen onder luid gejuich van de menigte de Koninklijke familie op het balkon van het paleis op de Dam. Het defilé duurde ruim een uur. In het paleis ontving de koningin in de mozeszaal een oorkonde en een cheque van F 10.000,-. Wat zij zou gaan besteden aan een fonds dat haar naam zou gaan dragen: Het Koningin Wilhelmina Fonds.
7 februari 1926 vierde Koningin en Prins hun 25 jarig huwelijksfeest op het loo in Apeldoorn

Spontaner van aard was de viering van het 35 jarig regeringsjubileum in 1933. Dit werd gevierd met een groot defilé in het Amsterdamse stadion. En vijf jaar later. Bij de viering van het 40 jarig regeringsjubileum, waren de gevoelens voor het Huis van Oranje zeker warmer dan voorheen
.
Ondertussen was prinses Juliana in 1937 gehuwd met prins Bernhard van Lippe- Biesterveld en op 31 januari 1938 was haar 1e kleinkind Beatrix geboren.
Gedeelde smart en gedeelde vreugde hadden de afstand wel wat verkleind, want zowel haar man prins Hendrik als haar moeder Koningin-moeder Emma waren in 1934 overleden.

Tijdens de 2e Wereldoorlog week koningin Wilhelmina met de regering uit naar Engeland. Een daad die aanvankelijk niet werd begrepen. Weinigen konden toen bedenken dat Wilhelmina zelf liever was gebleven dan te wijken voor de invallers.Een groots Oranjefeest stond haar te wachten bij de terugkeer van de koningin en haar gezin na afloop van de oorlog.
Een bijzonder jubileum was het 50 jarig regeringsjubileum van de Koningin in 1948. Een halve eeuw op de troon en dat moest gevierd worden, zo meenden haar onderdanen. Voor Wilhelmina hoefde het niet zo, want de oorlog had veel van haar krachten gevergd, maar ze wilde haar volk niet teleurstellen.De jubileumviering bestond uit een huldiging in Den Haag en een manifestatie in het Amsterdamse stadion, een feest dat ook in het teken stond van Juliana’s aanstaande inhuldiging.

12 mei 1948 kondigde Koningin Wilhelmina al haar troonsafstand aan vanuit paleis Soestdijk met de volgende woorden: “Land- en Rijksgenoten, Als den dag van gisteren herinner ik mij nog den 12den Mei 1889, toen het veertig jaar geleden was, dat mijn onvergetelijke vader in Amsterdam werd beëdigd en ingehuldigd. Waar ik U over het wederom instellen van het regentschap van mijn dochter en daarmede verband houdende plannen voor de toekomst wil spreken, meen ik daarvoor geen beteren dag te kunnen uitkiezen dan dezen op één jaar na honderdjarigen herinneringsdag. Overgroote vermoeienis, die noch mijn werk, noch mijn gezondheid ten goede komt en die onder den druk van de uitoefening van mijn zware taak geen kans krijgt over te gaan, noopt mij ten tweeden male mijn toevlucht te nemen tot een regentschap. Maar er is meer!
Er is de last van het klimmen der jaren, een achteruitgaan van veerkracht, weerstands- en arbeidsvermogen, van de krachten, welke den geest onontbeerlijk zijn voor het nemen van verantwoorde beslissingen in de diepgaande en ingewikkelde vraagstukken, die er in den tegenwoordigen tijd maar al te vele zijn. Voor deze nuchtere werkelijkheid ben ik gesteld en ofschoon ik mij steeds ten volle bewust ben, dat de mensch wikt en god beschikt, meen ik toch in het welbegrepen belang van U allen en van het Rijk te handelen door het Regeeringsbeleid toe te vertrouwen aan Juliana, die naast wijs inzicht ook haar leeftijd voorheeft en over jonge, frissche krachten beschikt. Het is op haar dringend verzoek, dat ik de troonswisseling uitstel tot begin van September. Zij overwoog hierbij geen teleurstelling te willen wekken bij hen, die mijn jubileum willen herdenken. Ik hoop, dat het mij gegeven zal zijn den 30sten Augustus de teugels van het bewind o
ver te nemen tot na de feesten, om daarna afstand te haren behoeve te doen.Gij kunt er van verzekerd zijn, dat ik eerst na rijpe overweging tot dit besluit gekomen ben en dat alleen Uw belang en mijn plichtsbesef den doorslag hebben gegeven. Vooraf heb ik het ingewikkelde samenstel van hangende vraagstukken aan mijn geest doen voorbijtrekken en zoowel deze als de zeer moeilijke tijdsomstandigheden trachten te peilen, ja ik heb alle gezichtspunten in beschouwing genomen, die daaruit kunnen voortvloeien.Al deze problemen hebben dit eene gemeen, dat zij nog langen tijd onze aandacht zullen vragen. Dus ben ik tot de slotsom gekomen, dat niet ik, doch een jonge kracht op mijn plaats moet medewerken om het zeldzame samenstel van problemen, die ons en de geheele menschheid in hun greep houden, tot een goede oplossing te brengen. Hoeveel zoude ik tot U kunnen zeggen op een dag als dezen, na al wat in den laatsten tijd door hoofd en hart is gegaan, maar dan zoude ik veel te veel geduld van U moeten vragen.Slechts wil ik U zeggen, dat mijn gedachten steeds zullen blijven uitgaan naar hen, die hun leven gaven in den strijd tegen den overweldiger, en naar al degenen, die nog lijden door wat zij verloren hebben. Wij moeten tezamen den geest overwinnen, die spreekt uit de handelingen en nalatigheden, welke in de jaren van oorlog en bezetting den weerstand hebben belemmerd en zelfs vele goede Nederlanders het leven hebben gekost, en die ook thans nog in ons volk rondwaart.Doch op dit oogenblik roep ik U met den meesten ernst toe: n dezen tijd van geweld en gevaar, sluit U nauw aaneen; eendracht en nog eens eendracht. De goede eigenschappen, die wij in en na den oorlog konden ontplooien, hebben buiten onze grenzen, bij allen, die van goeden wille zijn, waar ook ter wereld, vertrouwen en waardering gewekt.Dit vertrouwen en deze waardering zijn een kostbaar bezit, dat wij niet verloren mogen laten gaan door verdeeldheid of het vooropstellen van ons persoonlijk belang.Toont opgewassen te zijn tegen den grooten tijd, waarin wij leven, met een wijden blik voor het wereldgebeuren en met begrip voor het wezenlijke, waar het voor ons allen om gaat. En vervult zoodoende Uw plicht tegenover U zelf en tegenover het Vaderland, tegenover onze bondgenooten en de groote gemeenschap der volkeren.Gaat de toekomst tegemoet schouder aan schouder met Juliana. God zegene U en mijn geliefd kind”
.
Op 4 september 1948 tekent Koningin Wilhelmina de acte van troonsafstand ten gunste van haar dochter Juliana in de Mozeszaal van het Pales op de Dam te Amsterdam. Na deze plechtigheid is het wachten op het moment waarop de oude en de nieuwe koningin zich op het balkon van het paleis zullen presenteren.Hierna stelt zij haar dochter voor aan het volk als hun nieuwe Koningin.Als eerste houdt prinses Wilhelmina, zoals zij vanaf nu weer wil aangesproken worden, een korte toespraak en dan is het de beurt aan Koningin Juliana: “Ik dank u lieve moeder dat ge me op deze wijze hebt ingeleid. Ik voel het als een groot leed dat we uw wijsheid en uw ervaring en bovenal uw zelf voortaan zullen moeten missen als onze koningin. Maar we kunnen een ding voor U doen: de ideeën waar voor gij pal hebt gestaan blijven nastreven en verwerkelijken”.

Op 6 september wordt Koningin Juliana ingehuldigd als Koningin in de Nieuwe Kerk te Amsterdam.Na de inhuldiging verschijnen ze eerst op het balkon van het paleis en hierna wordt er een rondrit gemaakt in een open koets door Amsterdam.

(Tekst: Anja van der Steen, Foto´s: Spaarnestad Photo, RVD)