Koninginnedag met Beatrix

THEMA: Koninginnedagen vroeger en nu :Deel 3: Koninginnedag met Beatrix

Als Beatrix op 30 april 1980 wordt ingehuldigd als Koningin zegt zij o.a. in haar inhuldigingsrede:”Wanneer iets mij in uw rede bij uw inhuldiging heeft getroffen, dan is het wel de zin waarin u met nadruk vaststelde dat voor een koningin haar taak als moeder even belangrijk is als voor iedere, andere Nederlandse vrouw.” Tevens zegt zij: “Lieve moeder, vandaag is uw geboortedag. Uit diepe, diepe dankbaarheid voor alles wat wij van u ontvingen, zal deze dag – ook in de toekomst – verbonden blijven met uw wijsheid, uw medeleven, uw moederliefde, want deze dag zal blijven: Koninginnedag.” Hierop volgde een warm en hartelijk applaus. Ook was het een praktische overweging want op haar eigen verjaardag (31 januari) was het weer, in tegenstelling tot eind april, niet geschikt was voor een grootschalig buitenevenement. Beatrix wijzigde wel de vorm waarop zij zelf Koninginnedag met de bevolking viert. Koningin Beatrix wilde met het besluit Koninginnedag te blijven vieren op de verjaardag van Koningin Juliana een eerbetoon aan haar moeder brengen.


Nieuwe Koningin, nieuwe Koninginnedag

Helaas werd het defilé afgeschaft en brengt het Koninklijk gezin in het vervolg op deze dag een bezoek aan twee steden of dorpen in het land. De laatste jaren zijn dat meestal een (kleine) plaats en een wat grotere provinciestad in één omgeving. In deze plaatsen wordt ze door de plaatselijke bevolking ontvangen met speciale vieringen, die vaak de vorm aannemen van demonstraties van ouderwetse dansen en ambachten, en sport- en zangdemonstraties. Sommige plaatsen steken het geheel in een wat eigentijdser jasje. Een terugkerend onderdeel is altijd het koekhappen, dit op verzoek van de Koninklijke familie zelf.

Op 30 april 1981 ging Koninginnedag nieuwe stijl van start: koningin Beatrix, prins Claus en hun 3 zonen vierde Koninginnedag mee in het Zeeuwse Veere en het Brabantse Breda. Zij nemen enigszins traditioneel vanaf het bordes van het Veerse stadhuis een defilé af, waarna ze een ronde door het stadje maken. De prinsjes doen mee aan een kussengevecht. In Breda is er een rijtoer, en gaan de prinsen aan de hand van hun vader de kermis op. Foto klik hier

Koninginnedag 1982 Harlingen en Zuidlaren:
Door de kou blijft massale publieke belangstelling in Harlingen uit, ook als de prinsen meedoen aan een kaatswedstrijdje. In het Drentse Zuidlaren krijgen de oude ambachten ruim baan. In de late namiddag eindigt het feestprogramma met een rijtoer, gevolgd door een maaltijd. Rond 17.30 uur vertrekt het gezelschap en daarmee is de langste Koninginnedagviering van Beatrix’ regeerperiode een feit. Foto klik hier

Koninginnedag 1983 Lochem en Vaassen:
Door ziekte is prins Claus afwezig en de koningin vraagt aan haar zuster Margriet of zij en haar gezin mee willen gaan. Vanaf 1983 is het een traditie geworden dat het gezin van prinses Margriet meegaat tijdens Koninginnedag. In Lochem lopen de Oranjes een uur lange route langs kinderspelen en volksdansgroepen. In Vaassen wordt het koninklijk gezelschap onder andere verblijd met een Molukse dansgroep en een behendigheidsrace voor vorkheftrucks. Kennelijk vond het hof de marathonviering van vorig jaar wat te veel van het goede, want dit jaar is het programma rond half twee afgelopen.Klik hier voor foto's

Foto van het gezin uit ongeveer jaren 80 (omdat er al zoveel links naar foto's toe staan in deze log..wordt ie met deze RVD foto nog een beetje opgevrolijkt)

Koninginnedag 1984 Den Haag
Dit jaar wordt prinses Juliana 75 jaar en daarom wordt Koninginnedag in de residentie gevierd, daar de prinses hier geboren is en is opgegroeid. Vrijwel de gehele familie is present ( alleen prinses Irene en haar kinderen ontbreken; de kleine Juliana voegt zich later bij het gezelschap) Er is o.a. een orgelconcert in de Grote Kerk en een toneelstuk in de Koninklijke schouwburg Hierna gaat het hele gezelschap de kermis op. Koningin Beatrix wint een enorme pluche pop, en prinses Juliana vermaakt zich met haar gelijknamige kleindochter in de ‘spider’. In het Paleis aan het Lange Voorhout is vervolgens een uitgebreide balkonscène. De voorzitter van het Nationaal Comité Verzetsherdenkingskruis overhandigt haar een verzetsherdenkingskruis, dat postuum aan haar moeder Koningin Wilhelmina is toegekend. Het is een gebaar dat de jarige diep ontroert. Na afloop is er een lunch op paleis Huis ten Bosch te Den Haag, waarbij ook prinses Irene en haar kinderen bij aanwezig zijn. Klik hier voor foto's

Koninginnedag 1985 Anna Paulowna, Callantsoog en Schagen
Beatrix viert haar eerste lustrum in Anna Paulowna, de enige Nederlandse gemeente die de naam draagt van een lid van het Huis van Oranje-Nassau. Anna Paulowna was de vrouw van Willem II, en naar haar werd de polder vernoemd waar later het gelijknamige dorp ontstond. Het bezoek aan de Noord-Hollandse plaatsen staat in het teken van de bollenteelt. De prinsen proberen verder met knuppels een houten ton kapot te gooien en in Schagen waagt de familie zich aan het handboogschieten. Prins Willem Alexander ontbreekt, omdat hij midden in zijn eindexamenjaar zit van het Atlantic College te Wales. Klik hier voor een foto

Koninginnedag 1986 Deurne en Meijel
Ook dit jaar geen kroonprins, omdat hij zijn opleiding bij de Koninklijke Marine liever niet onderbreekt. Het koninklijk gezelschap wordt in Deurne verwelkomd door een grote harmonie en maakt kennis met de lokale Surinaamse en Antilliaanse gemeenschap. Prins Constantijn en Prins Friso leven zich uit bij de plaatselijke schutterij in Meijel. Klik hier voor foto's

Koninginnedag 1987 Breukelen
Een bijzondere Koninginnedag, want vandaag vieren prinses Juliana en prins Bernhard hun 50-jarige bruiloft, onder andere met een feestprogramma in de tuin van paleis Soestdijk. Daarom blijft er weinig tijd over voor het traditionele bezoek in het land. Gekozen werd voor het vlakbij gelegen Breukelen. Daarbij springt een roeiwedstrijd op de rivier de Vecht in het oog. Diverse prinsen doen er aan mee. Het Koninklijk gezin en het gezin van prinses Margriet zijn in Breukelen aanwezig. Op het bordes staan ook de gezinnen van de prinsessen Irene en Christina, evenals de broer van Prins Bernhard, prins Aschwin en zijn vrouw prinses Simone. Foto's klik hier

Koninginnedag 1988 Genemuiden, Kampen en Amsterdam
De koningin heeft op 31 januari haar vijftigste verjaardag gevierd en bezoekt dit jaar Genemuiden en Kampen. Het stadje Genemuiden staat bekend om zijn tapijtindustrie en illustreert dat door de drie kilometer lange route van de koningin te bedekken met een kolossaal oranje tapijt. In Kampen wacht het gezelschap onder meer een parade van historische zeilschepen. Tot ieders verrassing duiken koningin Beatrix, haar man en drie zoons ’s middags op in de Amsterdamse Jordaan, waar de vrijmarkt in volle gang is.Klik hier voor foto's

De Koninginnedagen vanaf de jaren '90, zitten nog zo vers in ons geheugen dat herhaling overbodig is.

Bekijk ook:
Koninginnedag met Juliana
Koninginnedag met Wilhelmina

(Tekst: Anja van der Steen)

Koninginnedag met Juliana

In de tijd dat Koningin Emma, de moeder van Koningin Wilhelmina, in de zomer op Paleis Soestdijk woonde, was het gebruikelijk dat de bevolking van Baarn haar op haar verjaardag (2 augustus) een bloemenhulde bracht. Na haar huwelijk betrok Prinses Juliana Paleis Soestdijk en nam zij op haar verjaardag (30 april) deze traditie van haar grootmoeder over. Met de inhuldiging van Juliana tot Koningin der Nederlanden werd Koninginnedag automatisch verplaatst naar 30 april en groeide het bloemendefilé uit tot een nationale manifestatie.

Terwijl koningin Wilhelmina en haar familie nooit aanwezig waren bij de festiviteiten, kreeg koningin Juliana jaarlijks een bloemenhulde op Paleis Soestdijk. Koningin Juliana nodigde namelijk de mensen uit om haar en haar gezin te bezoeken op paleis Soestdijk. Tijdens Juliana’s regeerperiode, die 32 jaar duurde was het steevast feest in de tuinen van het paleis. Weer of geen weer op het bordes stond dan het Koninklijk gezin, later aangevuld met de schoonzoons en de kleinkinderen. 2 x in haar regeerperiode was er geen defilé,in 1962 als het Koninklijk paar 25 jaar getrouwd is. Feesten zijn er wel, maar geen defilé. En in 1971 is er geen defilé i.v.m. het overlijden van prinses Armgrad, de moeder van prins Bernhard.

Vanaf de jaren vijftig was dit evenement via de televisie te volgen. Terwijl Koninginnedag in de naoorlogse jaren nog een gewone werkdag was, kregen in de loop der jaren steeds meer mensen een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijk gevierde feestdag.

Haar 1e Koninginnedag vierde zij op 30 april 1949. Het was een gure, koude dag. De jarige Koningin, prins Bernhard en hun 2 oudste dochtertjes Beatrix en Irene trokken warme mantels aan en waren op het bordes aanwezig. En zo namen zij de hulde in ontvangst van de schooljeugd van Baarn en Soest en daarna kwamen de volwassenen.

Fotocollectie: KLIK HIER

30 april 1962 geen defilé i.v.m. het 25 jarig huwelijksfeest van Koningin en Prins. In plaats daarvan zijn er verschillende activiteiten. Omdat de januarimaand (Koningin en Prins zijn 7 januari 25 jaar getrouwd) zich niet leent voor feestelijkheden buitenshuis vieren ze hun zilveren bruiloft 3 maanden later en wel op 30 april met een rijdende en varende receptie in de hoofdstad. In de historische Koningssloep vaart het Koninklijk gezin die 30e april over de Amstel. Na terugkeer naar het paleis op de Dam waar het Koninklijk paar op het balkon verschijnt. Hierna volgt een receptie in het Koninklijk Paleis.

Avond van de 1e mei: Feest met buitenlandse gasten in het Koninklijk Paleis te Amsterdam.

2 mei gaat het gehele buitenlandse gezelschap per bus voor een bezoek aan de Keukenhof te Lisse. De originele excursie valt bijbijzonder goed in de smaak.

Avond 2e mei: Aan boord van de M.S. ''Oranje'' is er nog een receptie en feest voor familie, vrienden en genodigden. Ook bezoekt het Koninklijk Gezin in het kader van de zilveren bruiloft alle provinciehoofdsteden.

Fotocollectie: KLIK HIER

In 1964 togen 150 duizend onderdanen naar Soestdijk. Het land was al maanden in rep en roer door de romance van prinses Irene en prins Carlos van Bourbon-Parma. Carlos aasde op de Spaanse troon, en zijn familie wilde Irene inzetten als potentiële koningin.

Als in maart 1965 prinses Margriet zich verlooft met Pieter van Vollenhoven (hij is ook jarig op 30 april en wordt dan 26 jaar), is hij er voor het eerst bij op 30 april 1965, Claus van Amsberg is er het jaar daarop voor het eerst bij als echtgenoot van kroonprinses Beatrix.

Het jaar daarop is prinses Beatrix er niet bij, omdat zij een paar dagen eerder bevallen is van haar 1e zoon. Koningin Juliana en prins Bernhard zijn dan voor het eerst OPA en OMA. Vele kleinkinderen volgen en het bordes wordt met het jaar voller en voller.

Fotoserie Koninginnedag door de jaren heen: KLIK HIER

Niets wijst er op dat Koningin Juliana zal aftreden, die wordt echter werkelijkheid als Koningin Juliana op 31 januari 1980 aankondigt dat zij wil aftreden op 30 april aanstaande haar verjaardag. Vele Comités die de feestelijkheden rondom Koninginnedag organiseert vinden dit geen leuke gedachte, maar de hoop wordt weer goedgemaakt als de koningin in februari aankondigt dat het jaarlijkse defilé zal worden verschoven naar 31 mei en dit zal dan tevens haar afscheidsdefilé worden.

Voor paleis Soestdijk wordt het laatste defilé gehouden. Beatrix heeft besloten op Koninginnedag het land in te gaan. Duizenden brengen hun vroegere, zichtbaar geroerde koningin een afscheidsgroet. Juliana blijft deelnemen aan het openbare leven, al doet ze het wat rustiger aan.

20 maart 2004 overlijdt onze oud koningin op 94 jarige leeftijd. Op 24 maart verlaat zij paleis Soestdijk en zij wordt overgebracht naar paleis Noordeinde te Den Haag. Voor het laatst staan de familieleden voor haar op het bordes.

Tekst: Anja van der Steen

Koninginnedag met Wilhelmina

Dit thema bestaat uit 3 delen. In 3 verschillende delen wordt een beeld geschetst van de manier waarop 3 Koninginnen Koninginnedag vierden/vieren.

Eerst een stukje geschiedenis:
Nederland is een koninkrijk. Dat betekend dat het hoofd van ons land de koning of koningin is. Dat is pas zo vanaf 1806 en toen hadden we niet eens een Nederlandse koning. Nederland werd in die tijd overheerst door de Fransen. Ons land werd bestuurd door Lodewijk Napoleon. Dit was de broer van de keizer van Frankrijk, Napoleon Bonaparte. In 1813 kwam er een einde aan de overheersing en werd Willem I, zoon van stadhouder Willem V, de koning. Alle koningen en koninginnen die we daarna hebben gehad zijn afstammelingen van hem. Iets als Koning(inne)dag kenden we toen nog niet. Dat kwam pas veel later. Aan het einde van de 19e eeuw waren de Nederlanders het niet met elkaar eens als het ging om Nationale feestdagen en Herdenkingen. Ze ruzieden over wat ze wel en niet wilden vieren of herdenken. Dat kwam omdat er veel politieke tegenstellingen waren. Zo was er bijvoorbeeld een strijd tussen katholieken en protestanten.

De koning van Spanje was in de zestiende eeuw de baas in de Nederlanden. Na een lange strijd (de Tachtigjarige oorlog) namen de Nederlanders het bestuur zelf in handen. Net zoals wij nu op 5 mei het einde van de Tweede Wereldoorlog vieren, vierden de mensen toen het einde van die Tachtigjarige Oorlog. Maar de katholieken waren niet zo in de feeststemming. Zij hadden helemaal niet zo’n hekel aan de Spaanse koning, die was namelijk ook katholiek.
Toch wilden de Nederlanders graag een nationaal feest.

Deel 1: Koninginnedag met Wilhelmina

Op 31 augustus 1885, de verjaardag van Prinses Wilhelmina, werd voor het eerst Prinsessedag gevierd. Deze dag werd Prinsessedag genoemd, omdat Wilhelmina toen nog geen koningin was. Deze dag is de voorloper van Koninginnedag. Het initiatief voor de viering kwam van de liberalen, die met het feest de nationale eenheid wilden benadrukken. De vader van Wilhelmina overleed toen ze 10 jaar oud was, nog veel te jong om koningin te worden. Daarom nam haar moeder Emma de taak op zich, totdat Wilhelmina oud genoeg was. Tijdens de regeerperiode van koningin Emma bracht de Koninklijke familie de zomer altijd door op paleis Soestdijk in Baarn. De bewoners van dit dorp brachten koningin Emma op haar verjaardag (2 augustus) altijd een bloemenhulde.

Omdat Prinsessedag ook de laatste dag van de schoolvakantie was, werd het al snel een feestdag voor kinderen. Op haar 18e verjaardag, 31 augustus 1898, werd Wilhelmina Koningin en haar inhuldiging vond plaats op 6 september 1898. Tot 1948, haar troonsafstand werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd. Prinsessedag werd in 1898 omgedoopt tot Koninginnedag.

Dorpen en steden hingen die dag vol versieringen en voor de kinderen waren er spelletjes.  De schooljeugd zong Nederlandse volksliedjes voor de burgemeester. Maar koningin Wilhelmina zelf liet zich in het land niet zien, behalve in 1930, toen ze vijftig werd. In 1902 was Koningin Wilhelmina erg ziek, maar gelukkig was ze voor haar verjaardag weer helemaal beter en om dit te vieren werd Koninginnedag dit jaar extra uitbundig gevierd en dat is eigenlijk zo gebleven.

(Tekst: Anja van der Steen)