Prins Claus (1926 – 2002) - V

De stropdas-show

In december 1998 riep Prins Claus bij de verdeling van subsidies uit het Prins Claus Fonds mannen op zich te bevrijden van ‘die slang om de nek’ en gooide vervolgens zijn eigen stropdas een eind weg. In de zomer van 1998 werd bij de prins prostaatkanker vastgesteld. Er waren gelukkig geen uitzaaiingen en drie weken later was de prins weer terug op Huis Ten Bosch. Hij moest zich nog wel geruime tijd in acht nemen en er volgde nog na bestralingen in de Daniel den Hoedkliniek te Rotterdam. Ondanks zijn gevoel voor humor, ging het niet goed met de gezondheid van de prins. Tijdens een bezoek aan zijn zus Sigrid (1999) kreeg de prins darmklachten. In Hamburg kreeg hij een stoma, en een paar dagen later volgde een nieuwe operatie – een afvoerbuisje in de nieren. Op 30 april 1999 nam Prins Claus weer gewoon deel aan Koninginnedag. Hij verraste iedereen door op een fiets te stappen met een dame uit het publiek achterop.

Verloving van twee zonen

Op 16 december 2000 is Prins Claus er uiteraard bij als de verloving van Constantijn en Laurentien wordt aangekondigd. “Wij krijgen een schoondochter waarmee wij heel gelukkig zijn”, zei Koningin Beatrix. En bij de verloving van Willem-Alexander en Máxima – 30 maart 2001 - hield de prins een toespraak: “Ook voor een vader is deze dag er één van bijzondere betekenis. Er wordt dan ook van hem verwacht dat hij iets zegt. Voor mij, als ik bij deze gelegenheid terugkijk op de verloving en verlovingstijd van mijn vrouw en mij, komt mij in herinnering terug wat ik toen heb gehoord en wat ik nu ook Máxima kan aanbevelen: leer zo snel mogelijk Nederlands. Dat heeft ze gedaan en ze heeft dat op een manier gedaan die niet te vergelijken is met het gestumpel wat ik toen heb gepresteerd. Als pater familias die zich soms afvraagt of pater familias nog een functie is die in de wereld betekenis heeft, wil ik toch Máxima in de kring van de familie opnemen en haar toewensen dat zij het geluk van haar leven aan de zijde van Alexander moge vinden. Eén vraag nog die heel moeilijk te beantwoorden is en die mij herhaaldelijk gesteld werd is, hoe voelt het Nederlander te zijn of Nederlandse te zijn. Mijn antwoord is, ik weet niet hoe het is Nederlander of Nederlandse te zijn. Ik heb verschillende loyaliteiten en ik ben wereldburger en Europeaan en Nederlander. Dank u wel.” 

Opnames in ziekenhuizen en geboorte kleindochter Eloise

Maandag 28 mei 2001 wordt Prins claus wederom opgenomen in het Hamburgse Allgemeines Krankenhaus, waar zijn linker nier werdt verwijderd.. Dinsdag 29 mei was de koningin de gehele dag in het ziekenhuis en zondagavond 3 juni kwamen ze weer thuis op paleis Huis ten Bosch. Op 13 augustus zouden Beatrix en Claus het European Union Youth Orchesta bijwonen in het Concertgebouw in Amsterdam. Prins Claus zegde op het laatste moment af. Een dag later blijkt dat het inderdaad weer niet goed gaat met de prins. Hij werd opgenomen in het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam wegens zijn algemene verslechterende conditie. Dit was het gevolg van het minder goed functioneren van zijn rechter nier. Pas op 29 augustus kon hij weer naar huis. De 75e verjaardag van de prins vond in besloten kring plaats op 6 september. In oktober lukt het de prins weer enkele onderdelen van het staatsbezoek wat Spanje aan Nederland brengt mee te beleven. En dan volgt er het vrolijke nieuws in november dat Beatrix en Claus in 2002 voor het eerst grootouders zullen worden; Laurentien is in verwachting. Op 11 december 2001 belooft de prins voor volgend jaar beterschap tijdens de jaarlijkse uitreiking van de Prins Claus prijzen. De prins strompelt moeizaam naar voren en heeft ook moeite met spreken. Hij heeft ook problemen met zijn ogen (“I need new eyes” zegt hij) en hij komt nauwelijks uit zijn woorden..

De festiviteiten rondom het aanstaande huwelijk van zijn oudste zoon maakt Prins Claus ook niet mee, want hij wil graag zijn krachten sparen voor de huwelijksdag op 2 februari 2002. En hij was erbij.. samen met de Beatrix overnachtte hij in het Koninklijk Paleis Amsterdam, en arriveerde hij de volgende ochtend bij de Beurs van Berlage voor het burgerlijk huwelijk. Na de kerkelijke inzegening wordt Claus naar Paleis Huis ten Bosch gebracht; dit was ook het moment van de bekende ‘afscheidszwaai’ van de prins. Een dag na de viering van het 36-jarig huwelijk van Beatrix en Claus, wordt Claus weer opgenomen in het AMC. Bij onderzoek zijn longembolieen geconstateerd, die goed met medicijnen waren te behandelen. Op 26 maart werd hij overgebracht naar de hartbewaking vanwege een lichte hartaanval. Op 30 april bekeek de prins Koninginnedag via de televisie in het AMC. Op dat moment is hij van de hartbewaking af. Op 3 mei mag hij weer naar huis, ruim op tijd voor de geboorte van zijn kleindochter Eloise op 8 juni. Helaas wordt de prins een paar weken later onwel en opgenomen in het Rode Kruis ziekenhuis in Den Haag. Na onderzoek wordt hij naar het AMC te Amsterdam gebracht, waar hij door zijn eigen artsen kon worden onderzocht. De diagnose luidt dat hij een infectie heeft aan de luchtwegen en de medicijnen hiervoor in eerste instantie niet aan slaan. Koningin Beatrix bezocht haar man zoveel mogelijk, maar moest zich tegelijk grondig verdiepen in de procedure naar een nieuw kabinet. Maandagavond 22 juli wordt de prins overgebracht naar de intensive care afdeling van het AMC, omdat zijn toestand verslechtert. Op 4 augustus kwam via de RVD het bericht dat de toestand heel voorzichtig vooruit ging. Terwijl zijn vrouw de Troonrede uitsprak, werd de prins met spoed opgenomen in het AMC en aan de beademing gelegd. Hij had weer een infectie aan de luchtwegen. 

Zondagavond 6 oktober 2002 sterft de prins in het bijzijn van zijn vrouw, zijn 3 zonen en zijn 2 schoondochters. Hij is overleden aan de gevolgen van de ziekte van Parkinson en longontsteking.

(Met dank aan Anja, foto's: RVD) 

Prins Claus (1926 – 2002) IV

In maart 1991 vierden Beatrix en Claus hun Zilveren huwelijk. Zo woonden ze samen met hun zonen, zus Margriet, Pieter van Vollenhoven, Juliana en Bernhard een voorstelling bij van het Nationaal Ballet.

Daarnaast werd ter gelegenheid van het huwelijksjubileum een interview afgenomen met Beatrix en Claus. Prins Claus ging ook in op de vraag over zijn depressies: “Nu is het goed, de ziekte is achter de rug maar het is niet iets als een beenbreuk die geheeld is en waar je niet meer naar om hoeft te kijken. Het is toch iets dat veel dieper gaat, wat invloed heeft op je hele persoonlijkheid en je uitzicht op je eigen functioneren. Je toekomst en alles wat met je positie in je gezin, in de samenleving samenhangt. Dus je bent nooit meer dezelfde die je was voor je ziekte.”

Slechts een paar maanden na het interview wordt Prins Claus opnieuw opgenomen vanwege depressiviteit. Het is dan juli 1991. De RVD berichtte tevens dat de prins naast klachten van depressieve aard ook leed aan de ziekte van Parkinson.



Eind juli 1991 vertrekt de Koningin met haar 2 jongste zonen naar Tavernelle. In de 2e week van augustus komt ook Prins Claus voor een paar dagen naar zijn gezin. Zijn representatieve taken werden overgenomen door de andere leden van het Koninklijk huis en hij verbleef het liefst als hij ‘thuis’ kwam op Kasteel Drakensteyn, waar hij ooit zijn gelukkigste jaren beleefde.

Zijn 65e verjaardag op 6 september 1991 vierde de prins thuis bij zijn gezin. Een paar weken later moet de prins voor het eerst verstek laten gaan bij Prinsjesdag. Ook vergezelt hij zijn vrouw niet bij het staatsbezoek aan Japan in oktober van dat jaar. In november verlaat de prins het ziekenhuis en wordt hij verder thuis behandeld. Gelukkig kon Prins Claus het de eerstvolgende vakantie (februari 1992) aan om mee te gaan op skivakantie naar Lech. Sinds lange tijd stond hij weer op de ski’s en vervulde hij vervolgens ook weer officiële taken. Duidelijk werd wel dat de prins nooit meer de oude werd. Zijn verkrampte manier van bewegen wekte bij veel mensen een gevoel van medelijden op. Ondanks alles wenste de prins niet aan zijn verantwoordelijkheden te onttrekken  Als Lid van het Algemeen Bestuur van de Stichting het Nationale Park de Hoge Veluwe te Apeldoorn was hij aanwezig tijdens de opening op 3 maart 1993 voor het publiek. Op 15 april 1994 opende de prins in het Limburgse Bruggenum ’s werelds grootste elektriciteitscentrale.

Hoewel de prins weer meer officiële taken verrichte en onder andere mee ging op staatsbezoek naar Indonesië (1995) ging zijn gezondheid achteruit. In 1996 overleed bovendien zijn moeder met wie hij een heel sterke band had. Gelukkig kon de prins de 60e verjaardag van zijn vrouw op 31 januari 1998 meevieren. De verjaardag werd groots gevierd met een feest in het Amsterdamse Muziektheater en op de verjaardag zelf in Paleis het Loo. ’s Avonds vond er een diner en bal plaats op het Koninklijk Paleis in Amsterdam. Een paar maanden later ondergaat de prins een prostaatoperatie wegens een kwaadaardig gezwel. De prins wordt geopereerd in Hamburg. Hij koos voor dit ziekenhuis omdat daar twee zussen van hem woonden en omdat hij de uroloog persoonlijk kende. Na een succesvolle operatie herstelde de prins al snel. Na bijna 3 weken verlaat hij het ziekenhuis, en in september was hij weer gewoon bij Prinsjesdag.

(Met dank aan Anja, Foto's: RVD) 

Prins Claus (1926 – 2002) III

Verhuizing naar Den Haag 

Als op 31 januari 1980 Koningin Juliana haar aftreden bekend maakt, gaat er veel veranderen in het leven van Beatrix en Claus. In de daaropvolgende maanden is er maar 1 onderwerp: dé inhuldiging. Regelmatig gaan Juliana, Bernhard, Beatrix en Claus kijken naar de afronding van de restauratie van de Nieuwe Kerk. Een werk wat zo’n 20 jaar in beslag genomen heeft, is gelukkig op tijd af voor de inhuldiging. Thuis op Drakensteyn moet het gezin enorm wennen – vooral de kinderen –aan het idee dat ze in Den Haag gaan wonen. Ze zien er behoorlijk tegenop.

Een week voor de inhuldiging wordt een groot interview uitgezonden op tv. Beatrix en Claus komen uitgebreid aan het woord over de voorbereiding op het Koningschap. Prins Claus zegt onder andere: ”Als ik terugkijk op die jaren, waarin wij samen eerst een gezin hebben opgebouwd en samen hebben geprobeerd ons werk te doen, dan is het inderdaad zo dat de voorbereiding bij mijn vrouw een proces is geweest. Een proces dat zich afspeelt in hetgeen je doet naar buiten, maar ook een proces dat als het ware zich binnen jezelf aan het ontwikkelen is. Maar het belangrijkste is, zo zie ik dat althans, dat jezelf het gevoel moet hebben: ik kan het aan en ik ben bereid. Ik sta klaar. En ik geloof ook te kunnen zeggen dat mijn vrouw dit stadium bereikt heeft. Bij de lectuur van sommige stukken heb ik vaak gemerkt dat je eigenlijk degene waarover wordt geschreven – in dit geval mijn vrouw – haar karakter, haar persoonlijkheid - helemaal niet herkent.”

Op de 71e verjaardag van Koningin Juliana is het zover. Het koninklijk paar gaat via de achteringang het paleis in Amsterdam in. Even na hen arriveert het prinselijk gezin. Na het tekenen van de acte van abdicatie, verschenen Prinses Juliana, Prins Bernhard, Koningin Beatrix en prins Claus op het balkon van het paleis, waar prinses Juliana de nieuwe Koningin voorstelt aan het volk. Hierna verdwijnt het prinselijk paar en verscheen  het nieuwe Koninklijk gezin. In de middag vond de inhuldigingsceremonie in de Nieuwe Kerk plaats.

Ondertussen lopen de rellen in de stad steeds meer uit de hand. Op 1 mei brengen Koningin Beatrix en Prins Claus dan ook meteen een bezoek aan mensen in ziekenhuizen die slachtoffer van de rellen zijn geworden. Op 21 mei 1980 wordt het Koninklijk paar nog officieel ‘ontvangen’ in Den Haag met een feestelijke intocht. Tien dagen later wordt er op Soestdijk een afscheidsdefilé van Prinses Juliana gegeven. Verder gaan Beatrix en Claus in maar liefst een week tijd de provincie door.

Depressies 

Pas in augustus 1981 verhuist het Koninklijk gezin van Drakensteyn naar Paleis Huis ten Bosch in Den Haag. Ondertussen weet Claus niet meer waar hij staat. Hij beseft wel dat zijn leven een totaal andere wending heeft gekregen. Prins Claus geestelijke gezondheid gaat achteruit, en kort na Prinsjesdag 1982 worden zijn psychische klachten duidelijk. Het door Claus zo gewaardeerde rustige leven op Kasteel Drakensteyn was definitief voorbij. Het gezin dat in 1981 verhuisde naar Den Haag, bestond voor prins Claus voor een groot deel uit ceremoniële verplichtingen in binnen- en buitenland. Op 2 oktober 1982 komt de mededeling dat de prins is opgenomen in de Universiteitskliniek van Basel. “Ik voel mij moedeloos, niet goed, van tijd tot tijd een beetje neerslachtig”, zei de prins aan de vooravond van zijn vertrek naar Basel. De prins kreeg een rustperiode voorgeschreven.

Maandenlang is de prins onder behandeling in Nijmegen, het Zwitserse Basel en in Breda. Op 17 januari 1983 verlaat Claus Zwitserland en wordt ondergebracht in het St. Laurensziekenhuis in Breda. Hij betrekt daar een grote kamer in een paviljoen. In de gang staan beveiligers op de uitkijk. Het weekeind van 19 en 20 februari bracht hij met zijn familie door op Drakensteyn. In dat weekend beslist hij dat hij naar Basel terug zal gaan. En die maandag reist hij inderdaad naar Zwitserland. De pers bericht dan dat het minimaal een jaar zal duren voordat Claus hersteld zal zijn van zijn ziekte. De thuissituatie was ook voor Willem-Alexander, Friso en Constantijn niet prettig. Als Claus thuis was ontstonden er spanningen tussen hem en de jongen. Ook Beatrix kon er niet 100% voor haar man en zoons zijn in de eerste drukke jaren van haar Koningsschap. Er werd besloten Willem-Alexander naar een kostschool in Wales te sturen. Zelf vond de prins dit ook niet erg. Hij werd behandeld als iedere andere student en vond het heerlijk even niet thuis te zijn. In 1984 hervatte Prins Claus zijn werkzaamheden. Hij kreeg een wat meer inhoudelijke functie maar bleef wel Bijzonder Adviseur van de Minister van Ontwikkelingssamenwerking. Op dat ministerie werd Claus in 1984 benoemd tot Inspecteur-generaal van Ontwikkelingssamenwerking. Het werken ging goed tot 1991..


(Met dank aan Anja, Foto’s: RVD)

Prins Claus (1926-2002) II

Na de huwelijksreis nam het prinselijk paar intrek in Kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche, hoewel de prinses er natuurlijk al van 1963 woonde.

Inburgering en werkzaamheden

Prins Claus probeerde zo snel mogelijk meer vertrouwd te raken met de Nederlandse taal en de Nederlandse samenleving. Hij was zich zeer bewust van de tegenstand die vooral oudere mensen tegen hem hadden. In korte tijd lukte het  hem om vrijwel accentloos Nederlands te spreken. Ook maakte hij met Prinses Beatrix oriëntatiereizen naar Suriname en de Nederlandse Antillen en brachten ze bezoeken aan vele andere landen en internationale organisaties. Verder kreeg hij zitting in de Raad van State.

Ook had Prins Claus in die periode diverse werkterreinen waarbij zijn aandacht uitging naar ontwikkelingssamenwerking. De kennis en ervaring uit zijn diplomatieke loopbaan kwamen hem hierbij goed van pas. Hij werd onder andere benoemd tot lid van de Nationale Adviesraad voor Ontwikkelingssamenwerking, lid van het Bureau van deze Raad,voorzitter van de Nationale Commissie voor de Ontwikkelingsstrategie 1970-1980, voorzitter van de Stichting Nederlandse Vrijwilligers en  Bijzonder Adviseur van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. In deze functies bracht hij bezoeken aan India, Kenia, Sri Lanka, Tanzania en Zambia.

Drie zoons geboren 

Uit zijn prille liefdesleven met Beatrix, werden in 1967, 1968 en 1969 drie zonen geboren; Willem-Alexander op 27 april 1967, Friso op 25 september 1968 en tot slot Prins Constantijn op 11 oktober 1969. Als een trotse vader sprak de prins iedere keer via een televisietoespraak het Nederlandse volk toe, en toonde hij zijn zoons kort na de geboorte aan de pers. Vele gelukkige gezinsjaren op Drakensteyn volgden. Ondanks hun drukke levens besteedden de prins en de prinses veel tijd aan de opvoeding van hun kinderen. Hoewel Prins Claus een eigen kantoorruimte in het Paleis aan het Lange Voorhout had, probeerde hij zoveel mogelijk vanuit Drakensteyn te doen, om vaak bij zijn kinderen te kunnen zijn. Ook toen de drie prinsjes naar de Nieuwe Baarnse kleuter – en lagere school gingen, probeerden Beatrix en Claus hen zoveel mogelijk zelf te brengen.

Nijmeegse Vierdaagse 1967

Een paar maanden na de geboorte van Willem-Alexander deed Prins Claus mee aan de Nijmeegse Vierdaagse. Op de laatste dag stond Prinses Beatrix met het vierdaagsekruisje klaar. Na de laatste meters van de vierde wandeldag, speldde ze het kruisje bij haar sportieve echtgenoot op. Later merkte Claus op dat dit de enige onderscheiding is waar hij werkelijke inspanning voor heeft moeten doen. In 2002 lag het vierdaagsekruisje tijdens de uitvaartdienst bij zijn kist.

 Volgende keer het vervolg!

 (Met dank aan Anja, foto’s: RVD)

Prins Claus (1926-2002) I

Vandaag is het al tien jaar geleden dat Prins Claus overleed. Omdat deze bijzondere man niet vergeten mag worden, volgen er in de komende weken nog drie delen over zijn leven. We beginnen uiteraard in 1926:

In 1926 wordt op het Noord Duitse landgoed Dötzingen - net buiten het stadje Hitzacker aan de rivier de Elbe - Claus George Willem Otto Frederik Geert geboren als zoon van Klaus von Amsberg en Gösta von dem Bussche – Haddenhausen. In de jaren daarna krijgt hij nog zes zussen: Sigrid, Rixa, Margit, Barbara, Theda en Christina. Claus kwam uit een Duitse familie die tot 1919 tot de lage adel werd gerekend. Zijn vader, Klaus Felix von Amsberg, was sinds 1917 rentmeester op het landgoed, na een mislukt avontuur als planter in Afrika. In 1928 vertrok het gezin naar Tanganyika (het latere Tanzania), waar zijn vader bedrijfsleider werd van een Duits Engelse koffie- en sisalplantage. Claus bracht een kleine tien jaar van zijn jeugd in Tanganyika door en omschreef later die jaren als bijzonder gelukkig.

Links: Peuter Claus, Rechts: Claus op schoot bij zijn moeder op de boot naar Afrika 

In 1933 stuurde zijn moeder hem, samen met zijn zusjes, naar familie aan de Duitse Oostzeekust, waar hij de lagere school periode volgde van 1933-1936 in Bad Doberan in Mecklenburg.Na de lagere schoolperiode ging hij terug naar zijn ouders in Tanganyika, waar hij voor twee jaar naar een kostschool ging. Zijn jeugd bestond echt uit heen en weer reizen, want na twee jaar kostschool, ging Claus weer naar Duitsland om een Middelbare schoolopleiding te volgen.

Claus op 10 – en 12 jarige leeftijd 

Claus tussen Afrikaanse kinderen 

Na de schoolperiode ging Claus een aantal maanden in dienst bij de Marinehelfer. Hierna werd Claus opgeroepen voor de arbeidsdienst in Koningsberg voor 3 maanden. Ondertussen ging hij ook door met zijn studie en in juli 1944 behaalde hij zijn einddiploma in Bad Doberan. Een oproep voor Militaire dienst liet niet lang op zich wachten. Tot maart 1945 werd hij ingedeeld bij de reservepantserafdeling 6 in Neuruppin. Eind ’45 vestigde Claus zich in Hitzacker, hij nam daar deel aan een speciaal ingestelde examencursus (zijn oorlogs einddiploma werd niet herkend) Na het examen – in 1947 – wilde Claus eigenlijk werktuigkunde gaan studeren. Omdat er maar een beperkt aantal leerlingen per jaar werden toegelaten voor deze studie, viel Claus buiten de mand. Hij besloot toen maar een jaar in een machinefabriek in Winsen te gaan werken voor het vereiste praktijkjaar.

Eind 1948 schreef hij zich in aan de Universiteit van Hamburg voor een studie Rechten en Staatswetenschappen. In 1952 legde hij zijn 1e examen af en zijn volgende in 1956, nadat hij de nodige praktische juridische kennis had opgedaan bij onder meer enkele rechtelijke colleges en een advocatenkantoor in Hamburg. Gedurende deze periode maakte hij ook een studiereis van 4 maanden naar Amerika.Van mei 1958 tot en met maart 1961 was Claus werkzaam op de Duitse Ambassade te Ciudad Trujillo in de Dominicaanse Republiek. In januari 1963 werd hij overgeplaatst naar het ministerie van Buitenlandse Zaken in Bonn en hier was hij werkzaam tot augustus 1965 bij de Sectie Economische Betrekkingen met Afrika ten zuiden van de Sahara.

Verliefd op Beatrix

Prinses Beatrix leerde Claus kennen bij een neef van prins Bernhard en een goede vriend van Claus, graaf Caspar von Oeynhausen. Tijdens een van deze ontmoetingen slaat de liefdesvonk- begin 1964 – over. In de daaropvolgende maanden reist Claus regelmatig naar Nederland, waar hij vele weekenden doorbracht. Eerst logeerde hij nog bij Beatrix oma, prinses Armgard en later op Drakensteyn. In februari 1965 gaat Claus met een groepje vrienden van Beatrix op wintersportvakantie in het Zwitserse Gstaad. Prins Richard zu Sayn-Wittgenstein is opvallend van de partij. Claus blijft weer bescheiden op de achtergrond en dat is ook de bedoeling. Prins Richard heeft de rol op zich genomen de pers om de tuin te leiden en de poging heeft succes. Steeds vaker wordt zijn naam gekoppeld aan die van Beatrix.

In de familiekring valt de vriendschap van de prinses met Von Amsberg niet meteen in goede aarde. Koningin Juliana voorziet grote problemen wegens de Duitse achtergrond van Claus. Beatrix veegt die bezwaren van tafel. Zij heeft haar keus gemaakt en laat zich door niets en niemand daarvan weerhouden. Zij forceert, als het naar haar gevoel allemaal wel erg lang duurt, op de vroege ochtend van de 1e mei 1965 een doorbraak door zich, terwijl zij weet dat er fotografen op de loer liggen, wandelend met Claus en hond Joris vlakbij de openbare weg te verschijnen.  Als men op de hoogte wordt gebracht van de foto raken de Nederlandse Regering en Koningin Juliana in paniek. Zij proberen verdere publicatie ervan te verhinderen en de koningin doet een officiële oproep aan de media om haar dochter met rust te laten omdat er “niets” aan de hand is. Nederlandse kranten geven in eerste instantie gehoor aan dit verzoek, maar als de Britse Dailly Express op 6 mei toch een aantal foto’s gaan publiceren, is het nieuws dat prinses Beatrix hecht bevriend is met een Duitse diplomaat uit Bonn niet langer tegen te houden. Claus von Amsberg geeft de vriendschap met de prinses een paar dagen later toe, en daarmee begin het sprookje ‘Beatrix en Claus’.

Ruim een maand later – op 28 juni 1965 – maken Juliana en Bernhard de verloving bekend, Juliana:  “ Het is voor mijn man en mij een grote vreugde u nu zelf de verloving aan te kondigen van onze dochter Beatrix met de heer Claus von Amsberg. Wij zijn heel gelukkig dat zij deze keus heeft gemaakt, die de keus van haar hart is. In menselijk opzicht menen wij dat dit een uitstekende is. De wens van haar hart was, wederkerig, vrij gauw gemaakt. Beide hebben die zorgvuldig getoetst met het verstand en het geweten, en dit heeft veel tijd gekost. Hoewel Claus, zoals ook zijn familie, volstrekt tegen het nazi -regime gekant is geweest waren beide jonge mensen, evenals wijzelf, zich heel duidelijk van de twijfels en zelfs de weerstanden bewust, die hun verloving bij menigeen konden oproepen. Toch hebben zij uiteindelijk gemeend de bezwaren niet te mogen laten opwegen tegen hun liefde. Zij weten immers vooruit te moeten zien. Kortom, als ouders hebben wij echt het vertrouwen dat de verbintenis van deze twee mensen in alle opzichten gelukkig zal zijn. Ik kan u verzekeren: het is goed.”

Op de dag dat Claus aan het Nederlandse volk werd voorgesteld, wist hij, door de rustige manier waarop hij de vragen van journalisten beantwoordde, bij veel Nederlanders sympathie op te wekken. Claus bleek al redelijk goed Nederlands te spreken. Ook de leden van de Tweede Kamer zagen geen bezwaren. Op 10 november 1965 verklaarde de Tweede Kamer zich met 132 tegen 9 stemmen akkoord met het voorgenomen huwelijk van prinses Beatrix. Op 12 december 1965 verkreeg Claus von Amsberg bij wet het Nederlandsschap. Alleen in Amsterdam bleef men protesteren tegen het voorgenomen huwelijk van Beatrix en Claus. Amsterdam was misschien ook niet de ideale plaats voor het huwelijk.. Het Koninklijke paar stelde voor om het huwelijk in Baarn te laten voltrekken, maar premier Jo Cals wilde niet wijken voor straatterreur en hield vast aan de aanvankelijke keuze van Beatrix. Na de verloving werd er een kennismakingsronde door Nederland gemaakt, zodat Claus met eigen ogen Nederland beter kon leren kennen. Uiteraard werd ook het Duitse Hitzacker bezocht zodat Beatrix met de familie van Claus kon kennismaken.

Huwelijk

Een korte maand voor het huwelijk gaan Beatrix en Claus in ondertrouw in het gemeentehuis van Baarn. Op 10 maart 1966 was het dan eindelijk zover; de dag van de huwelijksvoltrekking. Vanaf het Paleis op de Dam werd het paar naar het Amsterdamse stadhuis gereden in de Gouden Koets, daar gaven Beatrix en Claus elkaar het ja-woord. De kerkelijke inzegening vond plaats in de Westerkerk. Na de kerkelijke inzegening volgde een rijtoer in de Gouden Koets. Tijdens de rijtoer werd in de buurt van de koets als protest tegen het huwelijk een rookbom afgestoken. Daarnaast waren er een paar rellen in de hoofdstad. Gelukkig dempte dit de feeststemming niet.

Foto's: © RVD