Prinses Juliana in 1943 | De Oranjes

zondag 7 juni 2026

Prinses Juliana in 1943

Voor prinses Juliana was 1943 een jaar van vreugde en verlangen. Terwijl Europa nog altijd in de greep was van de oorlog, beleefde zij in haar Canadese ballingschap een van de gelukkigste momenten van haar leven: de geboorte van haar derde dochter. Tegelijkertijd bleef de afstand tot het bezette Nederland zwaar op haar drukken. 


Sinds de zomer van 1940 woonde Juliana met haar dochters Beatrix en Irene in Ottawa. Canada bood veiligheid, maar het was geen vrijwillig verblijf. Haar moeder, koningin Wilhelmina, en prins Bernhard verbleven grotendeels in Londen, terwijl Nederland gebukt ging onder de Duitse bezetting. Vanuit Noord-Amerika probeerde Juliana de Nederlandse zaak onder de aandacht te houden met toespraken en bezoeken. 
Ontmoeting in de tuin met Soong May-Ling, vrouw van de Chinese leider


De geboorte van Margriet 

Op 19 januari 1943 werd in het Ottawa Civic Hospital prinses Margriet geboren. Zij was het eerste lid van het Huis van Oranje dat in Noord-Amerika ter wereld kwam. De geboorte bracht een welkome lichtstraal in donkere oorlogstijden. Voor Juliana betekende het de uitbreiding van haar gezin, terwijl voor veel Nederlanders het nieuws een teken van hoop vormde. Rond de geboorte werd een bijzondere regeling getroffen. Om iedere twijfel over de Nederlandse nationaliteit van het kind te voorkomen, werd de kraamsuite tijdelijk buiten de Canadese jurisdictie geplaatst. Zo bleef de pasgeboren prinses volledig Nederlands. De gebeurtenis kreeg veel aandacht in Canada en versterkte de band tussen het land en de Nederlandse koninklijke familie. 
Bernhard, Margriet en Juliana


Fotoshoot met de complete familie 

De doop van prinses Margriet


Videobeelden van de doop van Margriet:

Een moeder in oorlogstijd 


Met drie jonge dochters had Juliana haar handen vol. Toch beperkte haar leven zich niet tot het gezinsleven. Vanuit Ottawa sprak zij regelmatig via de radio het publiek toe. In haar toespraken benadrukte zij het belang van de geallieerde strijd en vroeg zij aandacht voor het lot van de Nederlandse bevolking onder Duitse bezetting. Tijdens de oorlog hield zij tientallen toespraken voor radio en publiek. Ondanks haar positie probeerde Juliana in Canada zo gewoon mogelijk te leven. Zij wilde niet voortdurend als kroonprinses behandeld worden en stond bekend om haar eenvoudige omgang met de Canadese bevolking. Die houding maakte haar geliefd bij velen. 

Verbonden met Nederland 


Hoewel Juliana veilig was in Canada, bleef haar aandacht gericht op het vaderland. Berichten over de bezetting bereikten haar dagelijks. Vanuit haar tijdelijke woonplaats volgde zij de ontwikkelingen op de voet en leefde zij mee met de Nederlanders die onder steeds moeilijkere omstandigheden moesten zien te overleven. Een foto van de koninklijke familie in Ottawa werd in 1943 zelfs als prentbriefkaart verspreid. In bezet Nederland vond deze afbeelding gretig aftrek. Voor velen vormde het portret van Wilhelmina, Juliana, Bernhard en de prinsesjes een tastbare herinnering aan het vrije Nederland waarvoor men bleef hopen. 
De beroemde prentbriefkaart


Bezoek aan Suriname 


In november 1943 bracht Juliana een bezoek aan Suriname, destijds onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden. Het bezoek onderstreepte haar betrokkenheid bij alle delen van het Koninkrijk tijdens de oorlogsjaren. Overal waar zij kwam, probeerde zij de verbondenheid met Nederland levend te houden. 
Bezoek aan een centrum van het Rode Kruis

In galajurk

De prinses decoreert een Nederlandse militair


Hoop op betere tijden 


Toen 1943 ten einde liep, was de oorlog nog lang niet voorbij. Toch groeide bij de geallieerden het vertrouwen dat de overwinning uiteindelijk bereikt zou worden. Voor Juliana was het jaar vooral onvergetelijk vanwege de geboorte van Margriet. Midden in een wereldconflict had haar gezin er een nieuw lid bij gekregen. Ver van huis, maar met Nederland voortdurend in haar gedachten, sloot de prinses een jaar af waarin persoonlijk geluk en oorlogszorgen hand in hand gingen. Voor haarzelf, maar ook voor veel Nederlanders, was de kleine prinses Margriet een symbool van hoop op een toekomst na de oorlog.


Foto's: Nationaal Archief en RVD 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten